ไม้เท้า..มหัศจรรย์

Last updated: Nov 10, 2018  |  566 จำนวนผู้เข้าชม  |  มาชูแชร์ความรู้

ไม้เท้า..มหัศจรรย์

1. ปัจจุบันเมื่อเอ่ยถึง “ไม้ตะพด” คนรุ่นใหม่อาจจะคิดว่าก็คือ สิ่งเดียวกับ “ไม้เท้า” ที่คนแก่ถือไว้ยันตัวเวลาเดิน
ซึ่งโดยแท้จริงแล้ว แม้ไม้ทั้งสองจะมีรูปร่างคล้ายๆกัน แต่ประดิษฐ์ขึ้นมาด้วยวัตถุประสงค์การใช้สอยที่ต่างกันมาก 




2. เดิมทีถูกประดิษฐ์ขึ้นเพื่อเป็นเครื่องช่วยเดินหรือช่วยพยุง ต่อมาก็ใช้เป็นอาวุธและเครื่องแสดงอำนาจของผู้ถือในที่สุด
ขนาดใหญ่มากเท่าไหร่ก็หมายถึงอำนาจที่ยิ่งใหญ่มากขึ้นเท่านั้น




3. สมัยอียิปต์โบราณไม้เท้าเป็นเครื่องบ่งบอกฐานะของเจ้าของเช่นกัน
แต่ในเมื่อใครๆก็ถือไม้เท้า รูปทรงของมันจึงแตกต่างออกไปตามแต่สายงานอาชีพ เกษตรกรแบบนึง พ่อค้าแบบนึง นักบวชแบบนึง ของฟาโรห์ก็เป็นอีกแบบนึง
และที่สำคัญที่สุดคือเมื่อเจ้าของไม้เท้าเสียชีวิต ไม้เท้าจะถูกวางไว้ในโลงศพข้างๆกับมัมมี่
ด้วยความเชื่อที่ว่าจะช่วยใช้เจ้าของร่างเดินทางไปโลกหน้าได้อย่างปลอดภัย


Photo from britishmuseum.org

4. ในยุคกลางซึ่งเป็นยุคที่คริสตจักรรุ่งเรืองที่สุด “คฑา” หรือไม้เท้า มีลักษณะงุ้มเหมือนใบไม้ประดับด้วยไม้กางเขน พวกนักบวชมักใช้ไม้เท้าเป็นที่ซ่อนเงิน, เพชรพลอย หรือแม้กระทั่งเป็นอาวุธลับๆ


Photo from collections.rmg.co.uk

5. ในยุโรป สำหรับพระราชาแล้ว “ธารพระกร” (คำราชาศัพท์ของ ไม้เท้า) เป็นสัญลักษณ์ของพระราชอำนาจซึ่งมีปรากฏอยู่ในพระบรมสาทิสลักษณ์ของ พระเจ้าเฮนรี่ที่8 และ พระเจ้าชาร์ลสที่1 โดยหัวและด้ามของธารพระกรมักจะประดับด้วยอัญมณีล้ำค่า




6. ประเทศไทยก็เช่นกัน ในสมัยโบราณ “ไม้ตะพด” จัดเป็นเครื่องป้องกันตัวชนิดหนึ่งสำหรับผู้ชายโดยทั่วไป
ด้วยสมัยก่อนถือว่าดาบเป็นอาวุธร้ายแรง ชาวบ้านจะถือดาบออกไปนอกบ้านหรือจะพกดาบเปลือยฝักไปในที่สาธารณะโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรไม่ได้ เนื่องจากมีพระราชกำหนดห้ามไว้ ยกเว้นบรรดาพวกทหาร ตำรวจ และกรมการเมืองที่มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อย แต่คนเหล่านี้หากถอดดาบออกจากฝักโดยบันดาลโทสะ เมาสุรา หรือโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร ก็จะต้องได้รับโทษเช่นกัน 



7. และด้วยข้อห้ามมิให้พกดาบในที่สาธารณะดังกล่าวนี่เอง ที่ทำให้ผู้ชายสมัยก่อนเลี่ยงมาใช้ “ไม้ตะพด” เป็นอาวุธแทนดาบ และมักมีไม้ตะพดถือไว้ประจำมือทุกคน
โดยนิยมถือเมื่อจะลงจากเรือนไปยังที่ต่างๆ เช่น ไปช่วยงานบวช งานแต่งงาน เป็นต้น ทั้งนี้ เพราะไม้ตะพดสามารถใช้เป็นสิ่งป้องกันอันตรายมิให้กล้ำกรายมาถึงตัวได้โดยง่าย อย่างเช่นเมื่อต้องเดินทางไปต่างถิ่นยามค่ำคืน ก็ใช้ระพุ่มไม้ให้เกิดเสียงดังเพื่อให้สัตว์ตกใจหนีไปก่อน 

8. คำว่า “ไม้ตะพด” มีผู้รู้และเชี่ยวชาญทางภาษาศาสตร์ได้บอกว่ามิใช่เป็นคำไทย แต่เป็นคำมาจากภาษามอญ โดยคำว่า “ไม้ตะพด” มาจากคำว่าว่า “เละอะพด” 




9. ไม้ตะพดที่นิยมใช้กันเมื่อก่อน ส่วนมากจะทำมาจากไม้ไผ่ ที่เรียกว่าไม้ไผ่เปร็ง โดยเลือกไม้ที่แก่จัด มีข้อดี เนื้อแน่นตัน เพราะต้องการให้มีน้ำหนัก เมื่อตัดไม้ไผ่มาแล้วจะต้องนำมาตากให้แห้งสนิท จึงค่อยนำมาตัดแต่งลำให้ตรง ด้วยการลนไฟอ่อนๆจนลำไม้ตรงตามต้องการ แล้วใช้กาบมะพร้าวชุบทรายละเอียดเคล้ากับขี้เถ้าและน้ำ ขัดถูไม้ตะพดจนสะอาดหมดจดและผิวเกลี้ยงเรียบ แล้วล้างด้วยน้ำอีกครั้งเป็นอันเสร็จการขัดผิวไม้ หรือบางคนก็อาจจะมีการตกแต่งผิวไม้ให้สวยงามด้วยการทำให้เป็นลวดลายต่างๆซึ่งมีอยู่หลายวิธี เช่น ใช้วิธีเทตะกั่ว นาบด้วยโลหะเผาไฟ หรือวิธียอมสี เป็นต้น




10. ปัจจุบันสภาพสังคมได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมาย แม้การดำรงชีวิตจะยังต้องเผชิญกับภยันตรายต่างๆรอบตัวเมื่อออกนอกบ้านอยู่เช่นเดิม แต่ลักษณะของไม้ตะพดก็ไม่เอื้อให้นำติดตัวไปใช้ได้ดังสมัยก่อน อีกทั้งคนรุ่นใหม่อาจจะเห็นว่าไม้ตะพดมีลักษณะเดียวกับไม้เท้าที่คนแก่ใช้ ไม้ตะพดจึงค่อยๆเลือนหายไปจากสังคมในที่สุด จะเหลือก็คงเพียงเรื่องราวที่สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตหนุ่มไทยในอดีตที่ผ่านมาเท่านั้น

Photo from emblems-gifts.co.uk


11. ในขณะที่ไม้เท้านั้นยังคงใช้งานกันอย่างแพร่หลาย วัสดุที่ใช้แตกต่างออกไปจากแต่ก่อน จากไม้(เนื้อแข็ง) กลายมาเป็นอลูมิเนียมหรือวัสดุที่ดีกว่าที่มีคุณสมบัติคือ น้ำหนักเบาและปลอดสนิม
อีกทั้งยังมีการออกแบบให้เหมาะสมกับการใช้งานที่แตกต่างกัน สีสันและลวดลายไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไปซึ่งแตกต่างจากสมัยก่อน สมัยก่อนไม้เท้า คฑา ไม้ตะพด อาจจะแสดงถึงอำนาจและฐานะของเจ้าของ แต่ปัจจุบันไม้เท้าเป็นเครื่องอำนวยความสะดวกที่เน้นเรื่องการใช้งานมากกว่า


เนื้อหาอ้างอิงจาก 
1. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคกลาง ของมูลนิธิสารนุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์ เรื่อง ไม้ตะพด ของ อาจารย์จุลทัศน์ พยัคฆรานนท์

2. Walking Sticks by Catherine Dike, Shire Publications, Ltd., 1996.

content by pdn

/////
ร้านมาชู
สุขสวัสดิ์ / จอมทอง / ดาวคะนอง / พระรามสอง
สามารถจอดรถหลังร้านได้ เข้าซอยสุขสวัสดิ์ 2/1
สามารถค้นหาได้ใน google map "มาชู"
/////
จำหน่าย ทองแดง ทองเหลือง สแตนเลส เหล็ก อลูมิเนียม สั่งตัดตามขนาด ปลีกและส่ง
สามารถติดต่อสอบถามราคาสินค้าหรือข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ที่
082 4644421
machusteel@gmail.com
ยินดีให้บริการครับ

Powered by MakeWebEasy.com